Co roku czekam na wyniki konkursu Książka Roku Polskiej Sekcji IBBY. Co roku inspirują mnie do sięgania po kolejne książki dla dzieci i młodzieży. Ale oczywiście najważniejsze jest to, że inspirują młodych czytelników. Te książki na pewno warto podsunąć dzieciom, co potwierdza moja córka Marysia, która wśród książek wyróżnionych, nominowanych i nagrodzonych w kolejnych edycjach konkursu Książka Roku znalazła wiele takich, o których potem powiedziała „to jedna z najlepszych książek, jakie w życiu czytałam”. A zatem – poznajcie Książki Roku 2020 oraz te wyróżnione i nominowane – czyli ścisłą czołówkę polskich książek dla dzieci i młodzieży wydanych w 2020 roku.

Nagrody literackie w konkursie Książka Roku 2020 Polskiej Sekcji IBBY:

Książka Roku 2020 dla dzieci:

Zielone piórko Zbigniewa. Skarpetki kontratakują!

Justyna Bednarek

ilustracje: Daniel de Latour

Wydawnictwo Poradnia K 

Kolejna odsłona niesamowitych przygód kultowych już Skarpetek Justyny Bednarek, wspaniale zilustrowana przez Daniela de Latoura. Cykl książek o odważnych i ciekawych świata tekstylnych bohaterkach stał się prawdziwym fenomenem: pierwsza część zdobyła nagrodę w konkursie Przecinek i Kropka i Nagrodę Literacką m. st. Warszawy, a także trafiła na listę lektur szkolnych. Skarpetki podbiły już całą Europę – kochają je też czeskie, hiszpańskie, włoskie, greckie, rosyjskie i ukraińskie dzieci. A to jeszcze nie koniec!

Książka Roku 2020 dla młodzieży: 

Orkan. Depresja

Ewa Nowak

Wydawnictwo Harper Collins Polska

kategoria wiekowa: 16+

Szesnastoletni Borys Orkan cierpi na depresję. Choroba sprawia, że chłopiec zaczyna widzieć swoje życie jedynie jako pasmo niekończącej się udręki. Ciało i psychikę chłopaka zdominowała depresja, która steruje jego postrzeganiem świata i interpretowaniem doświadczeń oraz reakcjami na nie. To depresja odpowiada za emocje i ich brak, za samopoczucie i brak życiowej energii. To ona jest prawdziwym bohaterem powieści: choroba, która odgradza prawdziwego Borysa od otoczenia coraz wyższym i grubszym, pozornie niewidzialnym murem. Książka Ewy Nowak, opatrzona posłowiem suicydolog Halszki Witkowskiej, specjalistki zajmującej się badaniem przyczyn samobójstw i szukaniem sposobów zapobiegania aktom samodestrukcji, adresowana jest do czytelników, którzy ukończyli 16 lat. Na ostatnich stronach publikacji zostały wymienione instytucje (z adresami internetowymi), w których młody człowiek natychmiast może szukać pomocy, gdy zwątpi w sens swojego istnienia.

Wyróżnienia literackie w konkursie Książka Roku 2020 Polskiej Sekcji IBBY:

Małe Licho i lato z diabłem

Marta Kisiel

ilustracje: Paulina Wyrt

Wydawnictwo Wilga, Grupa Wydawnicza Foksal

Rozpoczyna się czas najwspanialszych przygód — wakacje! I to przygód nie byle jakich, bo tym razem Licho nie daje się zostawić w domu i wspólnie z Bożkiem, świeżo upieczonym absolwentem klasy trzeciej, wyrusza z namiotem na znajomą polanę pośrodku lasu, w którym czają się tajemnice, zarówno bardzo stare, jak i te zupełnie nowe… Trochę śmieszna, a trochę straszna opowieść o przyjaźni, która potrafi wyrosnąć mimo największych przeciwieństw.

Co robią uczucia?

Tina Oziewicz

ilustracje: Aleksandra Zając

Wydawnictwo Dwie Siostry

Dowcipna i pełna ciepła książka o tym, co dzieje się w świecie uczuć (i nie tylko). Radość, duma, zachwyt, złość, niepokój, lęk… Wszyscy znamy te uczucia – i wiele innych. Ale czy wiemy, co robią, kiedy mają wolne? Teraz w końcu możemy to zobaczyć. Kto wspina się najwyżej jak może? Kto zagrzebuje się w ziemi? Kto brnie przez pustynię? Kto lata w bańce mydlanej? Kto depcze wszystko, co ładne? Kto zbiera ślimaki z chodnika? Ta niezwykła książka to zaproszenie dla dzieci i rodziców do rozmów i rozmyślań o tym, co kryje się w każdym z nas. Lapidarny poetycki tekst Tiny Oziewicz w połączeniu z dowcipnymi ilustracjami Aleksandry Zając wzrusza i działa na wyobraźnię.

Świat Mundka

Katarzyna Wasilkowska

Wydawnictwo Literatura

kategoria wiekowa: 12+

Oto świat Mundka, gdzie słodkie czereśnie i stare landrynki mieszają się z kwitnącą lawendą. Gdzie powstają nietuzinkowe historie ołówkiem rysowane, rodzą się nieśmiałe uczucia i plany na wielkie kariery. Ale za każdym sukcesem młodości musi stać dojrzała mądrość! Znakomita powieść dla młodzieży. Mądra, pokazująca różne odcienie dojrzewania mówiąca o tym, że atmosfera domu tworzy młodego człowieka. Może go budować, ale również niszczyć. To nie marzenia rodziców są ważne, ale dbanie o własną ponadprzeciętność, pielęgnowanie talentu i walka o to, co w nas wyjątkowe. Cenny przekaz dla zagubionej młodzieży.

W konkursie do nagrody literackiej 2020 roku nominowano także:

  • Justyna BednarekBasik Grysik i wrony, il. Ela Wasiuczyńska, Wydawnictwo Literackie
  • Joanna JagiełłoTo już nie ma znaczenia, Zielona Sowa
  • Katarzyna RyrychLato na Rodos, Nasza Księgarnia
  • Marcin SzczygielskiOczy Michaliny, Oficyna Wydawnicza As, Instytut Wydawniczy Latarnik
  • Rafał WitekPrzedszkole imienia Barbary Wiewiórki, il. Aleksandra Fabia, Bajka

Nagrody graficzne w konkursie Książka Roku 2020 Polskiej Sekcji IBBY:

Anna Kaźmierak za autorską książkę obrazkową

Turonie, żandary, herody. Wiejska maskarada

Anna Kaźmierak

Wydawnictwo Dwie Siostry

Oszałamiająco kolorowa książka aktywnościowa wprowadzająca w magiczny świat wiejskich kolędników – od Bożego Narodzenia, przez karnawał, aż do Wielkanocy. Wraz z nastaniem zimy na polskich wsiach od wieków pojawiają się przebierańcy. Trochę straszni, trochę śmieszni – i zupełnie niezwykli. Kim są? Co ich łączy? Co przynoszą i czego chcą? Poznajcie kolędników z całej Polski, przeczytajcie związane z nimi historie i obejrzyjcie ich zadziwiające przebrania. Chwyćcie za kredki i pędzle i dołączcie do szalonej ludowej zabawy!

Maria Strzelecka za ilustracje i koncepcję graficzną książki

Beskid bez kitu

Maria Strzelecka

Wydawnictwo Libra

Przepiękna literacko-plastyczna opowieść dla dzieci (i ich rodziców) o Łemkowszczyźnie obecnej i tej sprzed pół wieku, o jej tajemnicach, kulturze, magii i przyrodzie. O tym, że życie ludzkie może być piękne i zgodne z naturą, wystarczy tylko chcieć się w nią wsłuchać. 

Wyróżnienia graficzne w konkursie Książka Roku 2020 Polskiej Sekcji IBBY:

Gabriela Gorączko za ilustracje do książki

Leśna sprawa

Tomasz Kędra

Wydawnictwo Wolno

Tomasz Kędra i Gabriela Gorączko zapraszają młodych czytelników do spotkania z mieszkańcami Szpiczastego Lasu. Bajkowy świat żyjących nieopodal Komańczy zwierząt ma własny rytm, czas wyznaczają tu dawne tradycje, a codzienność – choć nieoczywista – od lat biegnie utartymi ścieżkami. W harmonii lasu jest też miejsce na odwieczne spory. Te jednak przypominają już tylko rytualne potyczki – prawdziwe niebezpieczeństwo nadchodzi nagle i z daleka…

Basia Flores, Ola Jasionowska, Igor Kubik, Karolina Lubaszko, Julia Mirny, Małgorzata Nowak, Tomasz Opaliński, Urszula Palusińska, Tin Boy (Łukasz Majewski), Marta Tomiak, Łukasz Zbieranowski za ilustracje i Anna Niemierko za opracowanie graficzne książki

Elementarz polskiej kultury

Ewa Solarz, Karol Szafraniec, Małgorzata Miśkowiec

Wydawnictwo Wytwórnia

Które polskie książki czyta świat, które polskie obrazy są w najbardziej prestiżowych kolekcjach muzealnych na całym świecie, który polski grafik zrobił międzynarodową karierę? Czy znasz polskie dzieła, które zyskały rozgłos, są przełomowe i weszły do obiegu światowej kultury?

Janek Koza za ilustracje i opracowanie graficzne oraz Julita Gielzak za opracowanie graficzne książki

Prezent dla dwojga

Mikołaj Łoziński

Wydawnictwo Format

Bohaterami tej przezabawnej, nieco magicznej, ale przede wszystkim pełnej czułości historii są bracia bliźniacy, którzy jak tylko wyskakują z brzucha mamy, przebojem wkraczają w świat, nie szczędząc przy tym nieco pogubionych dorosłych. 

Marta Ignerska za ilustracje i opracowanie graficzne książki

Zamieniam się w słuch

Monika Wiśniewskia-Kin

Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego

W tegorocznym konkursie do nagrody graficznej nominowano także:

  • Tomasz Broda za ilustracje i projekt graficzny książki Bookface. Księga twarzy pisarzy, Format
  • Agata Dudek, Małgorzata Nowak za ilustracje i projekt graficzny książki Wiatr Anny Skowrońskiej, Muchomor
  • Marianna Sztyma za ilustracje i opracowanie graficzne książki Trzecia płeć świata Waldemara Kuligowskiego, Albus
  • Katarzyna Walentynowicz za ilustracje i Beata Dejnarowicz za opracowanie graficzne książki Coś i Nic Anny Paszkiewicz,Widnokrąg

Nagroda za upowszechnianie czytelnictwa w konkursie Książka Roku 2020 Polskiej Sekcji IBBY:

Anna Sadowska i Grażyna Sobieska-Szostakiewicz – biblioterapeutki, animatorki działań wspierających czytelnictwo dzieci i młodzieży. Wychowawczynie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego nr 2 w Warszawie, gdzie od 1991 roku prowadzą autorski program zajęć przybliżających wartościową literaturę wychowankom ośrodka – dziewczętom w wieku 14–19 lat. Co roku organizują w swojej placówce Ogólnopolskie Spotkania Małych Form Teatralnych, w których książka i tekst literacki odgrywają kluczową rolę. Prowadzą szkolenia i konferencje metodyczne, podczas których dzielą się swoim doświadczeniem z wykorzystywania książki w pracy z młodymi osobami. 

Nominacje do nagrody za upowszechnianie czytelnictwa w konkursie Książka Roku 2020 Polskiej Sekcji IBBY:

Lucyna Brzezińska-Eluszkiewicz – animatorka kultury, autorka oryginalnych warsztatów, imprez i cykli tematycznych propagujących czytelnictwo m.in. TuCzyTam i CzyTam Świat, Czytanie i Działanie. Pracuje w Fundacji 12 Kamienica w Bydgoszczy.  

Krystyna Rybicka – doktor nauk humanistycznych, historyk sztuki, wykładowczyni w Lubelskiej Szkole Sztuki i Projektowania. Założycielka Ośrodka Książki Obrazkowej OKO w Lublinie. W latach 2012-2015 jurorka konkursu Książka Roku PS IBBY. Popularyzatorka wiedzy o książkach obrazkowych, organizatorka spotkań z polskimi ilustratorami, wystaw i warsztatów z artystami.

Gratulujemy wszystkim nagrodzonym, wyróżnionym i nominowanym!