Jak rozmawiać z dziećmi o niepokojących wiadomościach ze świata

Terroryzm, wojny, porwania, katastrofy, wypadki z ofiarami śmiertelnymi i cały wachlarz przestępstw. Każdy program newsowy w telewizji zawiera takie wiadomości. W radiu też. Że nie wspomnę o internecie. W dzisiejszym świecie całodobowych programów informacyjnych i internetu dzieci zetkną się z drastycznymi informacjami raczej prędzej niż później. Jak więc chronić dziecięcą wrażliwość przed treściami, na które nie są jeszcze gotowe?

Dzieci nie są też w stanie odróżnić faktów od opinii, ani zrozumieć kontekstu wydarzeń. Nie rozumieją też wielu słów, które pojawiają się w wiadomościach. Już przez sam ten fakt – niezrozumienia całości – informacje mogą wzbudzić niepokój lub lęk. Wiele jest też takich informacji, które po prostu są przerażające i mogą wywołać u dzieci silne emocje – przerażenie, gniew czy nawet poczucie winy. Te emocje mogą trwać dużo dłużej niż sam program informacyjny. Jak pomóc dzieciom sobie z tym radzić?

Młodsze dzieci potrzebują poczucia bezpieczeństwa

Zwróć uwagę na własne reakcje. To, jak dorośli reagują na wiadomości, jak je komentują, jest dla dzieci punktem odniesienia. Jeśli nas coś przestraszy, zdenerwuje, dzieci również zareagują emocjonalnie. Nasz spokój jest dla dzieci komunikatem „wszystko w porządku”.

person-812821_640Bądź czujny. Wyłączaj program, jeśli zauważysz drastyczne obrazy lub wyjątkowo niepokojące informacje. Poznanie prawdy o świecie jest nieuniknione, ale siedmio- czy dziewięciolatek nie jest jeszcze gotowy na wszystkie jej odslony.

Dzieci żywo reagują na obrazy. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami o świecie, słuchaj radia, a telewizyjne newsy oglądaj, kiedy dzieci ich nie widzą. Tym bardziej, że często powtarzane obrazy stają się dla dzieci bardziej realistyczne, bliższe ich rzeczywistości. Nawet jeśli dotyczą miejsc bardzo odległych, dziecku może się wydawać, że niebezpieczeństwo czai się tuż za progiem.

Nie bagatelizuj emocji, z jakimi dziecko zwraca się do ciebie („Boisz się? Przecież nie ma czego!”). Rozmawiaj o tym, co budzi emocje. Podkreślaj, że wasza rodzina jest bezpieczna, pokazuj dystans, jaki dzieli was od miejsca, gdzie stało się coś niepokojącego.

Jeśli dziecko czuje się osobiście zagrożone, na przykład kiedy usłyszy informację o porwanej dziewczynce, porozmawiajcie o tym, jak uniknąć takiego zagrożenia. Pokaż dziecku, że jest zawsze pod dobrą opieką. Nie strasz, ale powtórz zasady bezpieczeństwa – „nie rozmawiamy z obcymi”, „nie chodzimy nigdzie z osobami, których nie znamy”, „zawsze mówisz mamie, dokąd idziesz i z kim”.

Pamiętaj jednak, że nie wszystko warto komentować i tłumaczyć. Często dziecko nie zwraca uwagi lub nie uświadamia sobie znaczenia migających na ekranie obrazów. Nasze wyjaśnienia mają ukoić dziecięcy niepokój, a nie go rozbudzić.

Kiedy Junior więcej rozumie i staje się bardziej dociekliwy

Bądź gotowy i otwarty na pytania i rozmowę. Już 8-9 latki mogą mierzyć się z dylematami moralnymi. Bądź otwarty na dyskusję, spokojnie wyjaśniaj wątpliwości. Zastanów się zawczasu, jak odpowiesz na pytania typu „Co to znaczy zgwałcić?”, „Czy u nas będzie wojna?”,war-953246_640 „Czy mnie ktoś może porwać?”, „Kto to jest pedofil?”. Bądź też gotowy na rozmowy o konfliktach, uprzedzeniach, nienawiści, przyczynach wojen itp. Jeśli Junior zainicjuje taką rozmowę, to dobry moment, by się dowiedzieć, co już wie – z mediów lub od kolegów i jakie są jego przemyślenia. Dzięki takiej rozmowie będziemy mogli skorygować fakty i sprostować to, co dziecko źle zrozumiało.

Wyjaśnij Juniorowi naturę mediów – walka o oglądalność pomiędzy stacjami oraz zależności polityczne mogą wpływać na dobór treści. W związku z tym obraz świata pokazywany w serwisach informacyjnych nie jest pełny – składa się z kilku wybranych tematów pokazanych w sposób nie zawsze obiektywny. Wytłumacz, że do informacji medialnych trzeba mieć dystans i zachęć Juniora, by rozmawiał z tobą o tym, czego dowiaduje się o świecie.

Jeśli pozwalasz dziecku korzystać z internetu, nie zostawiaj go sam na sam z komputerem. Internet pełen jest drastycznych obrazów, a dziecko może na nie trafić przez jeden przypadkowy klik. Naucz dziecko bezpiecznie korzystać z internetu, szczególnie z portali społecznościowych. Bo że będzie z nich korzystać, to pewne.

Nastolatki też potrzebują ochrony

Kiedy Junior wyrasta na nastolatka, zaczyna zdobywać wiadomości o świecie coraz bardziej samodzielnie. Jednak wciąż potrzebuje przewodnika, rozmowy, wyjaśnienia wielu zawiłych lub nieoczywistych kwestii. Rozmawiajcie. Bądź otwarty i ciekawy poglądów i opinii Juniora. To wiek, kiedy kształtuje się jego moralność, poczucie sprawiedliwości i poglądy. Tylko nie praw kazań i nie podważaj kompetencji nastolatka. Słuchaj i pytaj (ale nie przesłuchuj), dorzuć swoje uwagi i spostrzeżenia, pokaż, że jesteś otwarty na dyskusję i szanujesz dziecko jako rozmówcę.

boy-110762_640Wielu nastolatków bardzo się angażuje w bieżące wydarzenia i wiadomości, szczególnie te, które w jakiś sposób dotyczą ich lub kogoś, kogo znają. Samobójstwo szykanowanego chłopca z drugiego końca Polski budzi emocje tym większe, jeśli dziecko samo doświadczyło szykan, lub wie o przypadkach przemocy wśród kolegów. Nastolatki mają już świadomość, że to, o czym jest mowa w wiadomościach lub internecie może stanowić zagrożenie i dla nich. Dlatego tak ważna jest codzienna rozmowa.

Serwisy informacyjne nie pokazują całej prawdy o świecie. Pokazują tę prawdę, która zapewnia oglądalność. Zwykle nie są to budujące wieści o tym, jak ludzie sobie pomagają, jak są otwarci, serdeczni, szczerzy, jak piękne i dobre rzeczy robią. Ale jakaś prawda to jest i nasze dzieci zetkną się z nią prędzej czy później. Naszym zadaniem jest chronić je przed tym, co może je zranić lub przerazić, ale też tłumaczyć im wszystkie elementy rzeczywistości. Te trudne, dramatyczne i straszne musimy tłumaczyć z dużym wyczuciem, otwartością i odwagą. I zadbać o to, by uzupełnić medialny obraz świata o „jasną stronę”.

c

autorka: Elżbieta Manthey

źródło: Common Sense Media

foto: Pixabay
Jak rozmawiać z dziećmi o niepokojących wiadomościach ze świata
5 (100%) 5 głosów

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *